mércores 11 maio 2016

De baleas varadas

O 5 de Maio do 2016, os periódicos recolleron unha noticia, cando menos, curiosa: unha cría de balea morta, de 6 metros de lonxitude, apareceu na costa da Portela (parroquia de Cedeira). 



En xullo do 2013, neste mismo blog, recolliamos a mesma noticia antes de que sucedera. Ou, mellor dito: despois de que sucedera e antes de que volvera suceder. 

Resulta pois que no ano 1882, na Acta de Pleno do mes de Xullo, recollíase a noticia de que unha cría de balea aparecera na praia do Pazo. O movemento do animal, así coma o tratamento do mesmo, ocasionara nas arcas do Concello (así o recollen) un gasto extra, "Imprevisto". A acta, transcrita, di o seguinte:


"Presentada una cuenta importante setenta y cuatro pesetas cincuenta céntimos referente a los gastos ocasionados con motivo del ballenato que apareció en la Playa del Pazo en el mes de Julio último, después de examinada la Corporación se aprobó y acordó su pago con cargo al capítulo de Imprevistos del corriente ejercicio"

Descoñezo cal era exactamente a denominada "Praia do Pazo". Pero as coincidencias son evidentes: un ballenato (que non unha balea adulta) aparece morto nas praias de Redondela. As causas, seguro que a ciencia pode sinalalas: as correntes do mar, a profundidade da ría, as costumes dos cetáceos...

Pero o que si está claro, é que a Historia, 134 anos despois, 
repítese. 

Quizais mais veces das aquí reflexadas: Alguén de vos pode axudarme a completar esta historia? Tedes memoria doutra vez que aparecera unha cría de balea nas costas da Vila de Redondela? se é así, escribíde un comentario nesta entrada para, entre todos, poder seguir esta noticia a través da nosa Historia.

Moitísimas Gracias!







mércores 27 abril 2016

Ahi ven o Maio, de flores cuberto...

Poucos días quedan para a festa da Primaveira.

Os nenos e nenas da vila andan xa apañando fiuncho, pampullos e adornos varios para comezar a construir as figuras dos maios deste ano. Será un Maio tradicional (Cono, Cruceiro,..) ou será un Maio Artístico (aquel figurado que simula construccións, persoas, animais propios da vila)? 

Xa temos con nós o cartel da Festa deste ano, que recolle e tingue de verde recordos, imaxes dos Maios da Vila de Redondela noutros tempos.


Cartel dos Maios ano 2016

Fotografía do Arquivo Audiovisual do Concello de Redondela
Fondo propiedade de J.A. XESTEIRA


Casualidades da vida fixeron que, buscando información sobre outro tema na Hemeroteca da Biblioteca Xeral do CUVI, buceando nos Faros de Vigo do 1954, atopara esta publicación, do 1 de Maio do 1954, onde se recolle o momento en que a Festa dos Maios renace na nosa vila, e así reza o texto do cronista redondelán D. Alberto Becerra Bujones:

" REDONDELA. 
VUELVEN LOS MAYOS

REDONDELA, 30.- Un grupo de jóvenes está organizando para hoy la salida por nuestras calles del tradicional "mayo", con sus humorísticas coplas que en otro tiempo fueron nuestro regocijo. 
Con este motivo son infinidad los "copleros" que se aprestan a dar rienda suelta a su ingenio para crear las coplas alusivas al acontecimiento local. Esperamos que éste sea el primer paso para la reanudación de esta típica fiesta a la que hemos dedicado los desvelos de nuestra niñez.

De Sociedad.- Después de una ausencia de 22 años, ha llegado a esta villa, procedente de Buenos Aires, donde reside su hijo Antonio, doña Rosa Alfaya Docampo, viuda de don Antonio Fernández. Al darle la bienvenida le deseamos una grata estancia en esta su tierra natal. "


Os Maios volven, outro ano mais. A vila encherase de cheiro anisado a fiuncho, de cores vivas de primavera, e de cantares humorísticos, críticos, sobre as cousas que pasan aquí, que pasan alí e chegan acá, ou que nunca xamais pasaron, pero poderán pasar. Cousas das rimas, e dos cantos. Cousas boas, que voltan, ano tras ano (a lo menos dende 1954).

xoves 15 outubro 2015

Queres facer un Puzzle, Arquiveira?

No Arquivo Audiovisual, irmá pequeno do Arquivo, estamos preparando unha chea de fotografías para poder subir á nova páxina web.

Namentres acabamos de construir a nova Páxina web, imos describirvos cóma é o traballo que facemos coas fotografías cando, os/as seus/súas propietarios/as nola deixan temporalmente.

1.- Firmamos un documento de Cesión Temporal das fotografías que, serán devoltas no mesmo estado en que foron recollidas, e acompañadas por un Cd ou Dvd coas copias dixitais en alta resolución das mesmas. O dono /a do Fondo comprométese a deixar que as fotografías dixitais estean despois ó alcance de todos/as: na páxina web, no Arquivo Audiovisual,...

2.- Facemos unha lista de cada unha das fotografías, e Arquivámola, apuntando datos de interese:

  • Nome da fotografía
  • Fondo propiedade de...
  • Ano
  • Lugar
  • Clasificación (Festas/Deportes/Cultura/Política,..)
  • Descripción da Fotografía: quen aparece nela, que é o que se está a facer..
  • ...


3.- Collemos as fotografías e escaneámolas. Coma resultado disto, temos a copia matriz, en alta resolución, sen modificar nada nela...

4.- Unha vez escaneada, comeza o traballo. Por un lado, incrustamos unha marca de auga co logotipo do Arquivo Audiovisual.

5.- Comezamos a Editar a fotografía nunha copia: recortando os bordes sobrantes, axustando os niveis de cores, de brilos, de contrastes,...En moitos casos, este traballo vai mais aló. Hai fotografías (coma a do exemplo) que se atopan en peor estado. O paso do tempo ás veces deixa súa pegada en forma de foxing, pliegues, roturas, etc...Gracias ós programas de edición de fotografías, pódense, en parte, recompoñer alguns dos avatares sufridos.

Poñemos aquí unha fotografía do fondo de D. Julio Alonso, ainda sen subir á web, na que podemos ver a posibilidade de recompoñer, ata certo punto, a fotografía


Imaxe coa marca de auga do Arquivo Audiovisual, sen Editar.


Imaxe xa traballada no Arquivo Audiovisual co Editor de Fotografías


Despois, baixamos a súa resolución, para poder subilas a web...

No Arquivo pensamos que isto é coma facer un Puzzle, con visión de formiga...pouco a pouco, e traballando as pezas unha a unha. É laborioso, pero pensamos que o resultado vaga a pena. Non si?



mércores 24 xuño 2015

Os Arquiveiros xa fomos Historia, tamén.

Nos Fondos do Arquivo do Concello de Redondela, 
a propia arquiveira tamén pode atopar a súa Historia. 

É coma o efecto que en pintura se chama "Cadro dentro do cadro". Cando dentro dun cadro aparece outro, conscientemente, coma facendo unha cadea de bonecas matrioskas.


Autoretrato de Norman Rockwell

Este foi o caso do que hoxe atopamos nos Fondos municipais: Unha acta de Pleno, do 10 de Abril do 1881, sendo Alcalde do Concello Don Ulpiano Sestelo Veiga, na que se fai referencia a figura do Arquiveiro do Concello, Don Miguel Espariz, e sobre o nombramento dun novo Arquiveiro, Don Eduardo Mella, sobre a súa asignación e a súa inclusión no Organigrama de funcións do Concello.

É a primeira noticia que temos da Historia do Arquivo do Concello de Redondela. Falan da existencia dun Inventario de expedientes e documentos e da adición anual de documentación a dito Inventario. Xa no 1881. Ano no que se inaugura o viaducto Redondela-Pontevedra. Todo é Patrimonio da nosa vila: tamén os papeis que debuxan e dignifican o pasado.

Ás veces, buscando cousas, un se atopa consigo mesmo.






xoves 16 abril 2015

Un Pastor nos Maios

Xa chega o Maio, de frores cuberto...

No Arquivo do Concello de Redondela, gardamos tamén os Carteis dos Actos  culturais que acontecen na nosa vila. Entendemos que son, en moitos casos, un dos poucos momentos nos que a Administración poda estar tan cerca dunha manifestación artística.

A maioría deles están en formato papel e cun tamaño que excede o A3 que poderíamos escanear,...Pero os mais novos, coma éstes, van chegando a nós dixitalmente, e por iso poden ir chegando a vos rápidamente (é o que teñen as novas tecnoloxías).


Arquivando Carteis, desfrutando de facelo, atopámonos cun autor, D. Pablo Giráldez Río, "O Pastor", e queríamos pararnos un pouquiño (pouco, os papeles esperan) para desfrutar as súas creacións.

O Pastor é un artista redondelán, pintor, deseñador, e escenógrafo. E, ademais, xenial.

Traballando nun arquivo vas pouco a pouco, trocando a maneira de valorar as cousas, imaxinándote ás veces coma un Howard Carter frente a un selo do 1920 (coma se da tumba de Tutankamón se tratara) e ás veces coma unha Gertrude Stein descubrindo nos papeis valores que aparecerán só co paso do tempo, adiviñando xenialidades artísticas en cousas aparentemente irrelevantes.

Exageracións e imaxinacións a parte, este podería ser, para min, o caso dos traballos do Pastor que, en colaboración co Concello, gardamos no Arquivo:

O deseño da imaxe corporativa e dos Carteis dos Festivais de Títeres de Redondela:


O deseño da imaxe corporativa e dos Carteis dos Festivais "Redondela en Curto":




Pero O Pastor, ademais, deixa as súas pegadas polo mundo adiante, coma no caso de María Fumaça, onde deseñou as ilustracións dos dous libros, así coma a escenografía que os acompaña nos concertos que levan mais alá da vía férrea musical:


  

Ou o deseño e ilustracións do libro "Titiricircus" que narra as peripecias do espectáculo Tanxarino:


E agora tócalle o turno ós Maios: para que se poñan de pé, para que aparezan brotando de frores cubertos.

O Pastor deseñou este cartel, anunciando unha exposición de Fotografías antigas organizada polo Arquivo Audiovisual do Concello de Redondela, e anunciando a presentación dun libro, escrito por D. Olimpio Giráldez Lera, sobre a Historia dos Maios en Redondela, sobre a Historia de Redondela:

 "60 anos de crónicas redondelás (unha ollada dende as coplas dos maios)"
 
 


martes 03 febreiro 2015

O Teatro de Marionetas de Herta Frankel

Din as teorías arquivísticas (non vos asustedes) que a documentación administrativa pasa por diferentes idades: a administrativa e a histórica. É decir, que os papeles municipais, cando nacen, nacen cheos de valor administrativo (deles se extraen obrigas, dereitos,...) e, co paso do tempo, ese valor administrativo vaise difuminando e vai nacendo o valor histórico: os dereitos poden caducar, os deberes prescribir,...pero o valor Histórico dos documentos nace e, co paso do tempo, crece e pode facer dun documento administrativamente nada interesante, unha xoia histórica.

Imaxe cedida polo Arquivo Audiovisual de Redondela
Fondo: Concello

Éste é o caso do documento que aqui temos. Foi recibido polo Concello no 1965 coma unha oferta de actuacións para a Festa da Coca. No 1965 o documento tiña un valor administrativo pleno (xa que é, en realidade, unha proposición de servizo que, no caso de que fora contratado, sería ata vinculante). Pasa o tempo, e o que era unha oferta, acabase convertindo (gracias ó Valor Histórico que adquire) nunha proba histórica que evidencia a existencia de Herta Frankel e a súa repercusión cultural na España dos '60.


Imaxe cedida polo Arquivo Audiovisual de Redondela
Fondo: Concello



Imaxe cedida polo Arquivo Audiovisual de Redondela
Fondo: Concello



Imaxe cedida polo Arquivo Audiovisual de Redondela
Fondo: Concello



Imaxe cedida polo Arquivo Audiovisual de Redondela
Fondo: Concello

Herta Frankel, segundo a wikipedia,  foi unha bailarina infantil do Ballet da Ópera de Viena. Chegou a España no 1942 e no 1948 debuta con marionetas con "Grandes Artistas en Pequeño Tamaño" no Teatro Español de Barcelona, cun éxito extraordinario, combinando baile e marionetas.
Fíxose moi popular con programas infantiles nos primeiros anos da TVE. Os seus bonecos mais famosos foron: A perrita Marilín, Pepito, a ratita Violeta e a tía Cristina.


 Imaxe obtida da rede
 


A "Compañía de Marionetas Herta Frakel" segue dando vida ás súas marionetas no Marionetarium, 
no Tibidabo, en Barcelona. 

E hoxe en día, en Redondela, somos punto de referencia no mundo titiriteiro, 
gracias á Compañía Tanxarina (http://www.tanxarina.es/), 
e gracias ó Festival Internacional de Títeres de Redondela.
Cousas da vida. 
Ou da Historia.
Documentos, nada mais.


Imaxe cedida polo Arquivo Audiovisual de Redondela
Fondo: Concello
Autor: O Pastor

martes 27 xaneiro 2015

Arquivando memorias

Na páxina web do noso irmá, o Arquivo Audiovisual do Concello de Redondela, estanse subindo fotografías interesantes, coma ésta:



Trátase dunha fotografía cedida no 1985 por Rafael Montero, para participar no concurso fotográfico dos Maios. É unha foto do 1961, que representa ó Maio Rosalía de Castro.

Se queres saber mais desta fotografía, ou ver mais,...consulta de vez en cando esta páxina: